Kat slechte adem: oorzaken, signalen en wat je moet doen

Een kat met slechte adem heeft meestal meer dan alleen een onfris luchtje. In veel gevallen wijst het op problemen in de bek, zoals tandplak, tandsteen of ontstoken tandvlees. Soms is een vieze adem ook een signaal van een onderliggende aandoening, dus het is verstandig om niet te lang af te wachten.

Merk je dat de adem van je kat ineens sterker ruikt, of dat de geur echt vies, zoetig of ammoniakachtig is? Dan is het slim om goed op andere signalen te letten en je kat zo nodig door een dierenarts te laten nakijken.

Waarom heeft mijn kat vieze adem?

De meest voorkomende oorzaak van slechte adem bij katten is een probleem met het gebit. Bacteriën hopen zich op in tandplak langs de tanden en kiezen. Als die aanslag blijft zitten, kan die verharden tot tandsteen. Dat irriteert het tandvlees en zorgt voor ontsteking, pijn en een duidelijke onaangename geur.

Niet elke stinkende adem komt alleen door het gebit. Soms geeft de geur juist een aanwijzing over wat er in het lichaam speelt. Daarom is niet alleen de sterkte van de geur belangrijk, maar ook of jouw kat anders eet, kwijlt, afvalt of zich anders gedraagt.

De meest waarschijnlijke oorzaak: gebitsproblemen

Bij katten ontstaan gebitsproblemen vaak geleidelijk. Juist daardoor vallen ze laat op. Katten verbergen pijn namelijk opvallend goed. Een kat kan dus al een tijd last hebben van de mond zonder dat je dat meteen merkt.

Veelvoorkomende mondproblemen die slechte adem kunnen veroorzaken zijn:

• Tandplak en tandsteen - bacteriële aanslag die gaat verharden en het tandvlees irriteert
• Gingivitis - ontstoken, rood en gevoelig tandvlees
• Parodontitis - een verder gevorderde ontsteking waarbij ook steunweefsel rond de tanden aangetast raakt
• Tandresorptie - een pijnlijke aandoening waarbij tandweefsel wordt afgebroken
• Ontstekingen of wondjes in de bek - bijvoorbeeld rond tanden, kiezen of slijmvlies

Vooral tandresorptie is belangrijk om te noemen, omdat het bij katten relatief vaak voorkomt en erg pijnlijk kan zijn. Je ziet het niet altijd aan de buitenkant. Een kat kan normaal proberen te eten, maar ineens terugdeinzen, scheef kauwen of alleen nog kleine hapjes nemen.

Signalen dat slechte adem samenhangt met pijn in de bek

Een kat met gebitsklachten laat vaak subtiele veranderingen zien. Let onder andere op deze signalen:

• Kwijlen of natte plekken rond de bek
• Langzamer eten of stoppen tijdens het eten
• Schrikken van voer of voer uit de mond laten vallen
• Met een poot langs de bek wrijven
• Voorkeur voor zacht voer of juist brokjes zonder kauwen doorslikken
• Minder zichzelf wassen door pijn in de mond
• Prikkelbaar gedrag bij aanraking van de kop
• Bloedend of rood tandvlees

Zie je naast een stinkende adem ook een of meer van deze signalen? Dan is een controle van het gebit geen overbodige luxe.

Wanneer slechte adem op iets anders dan het gebit kan wijzen

Hoewel mondproblemen het vaakst voorkomen, kan een afwijkende geur soms passen bij een andere aandoening. Denk bijvoorbeeld aan:

• Zoetige of acetonachtige adem - kan passen bij ontregeling van de bloedsuiker
• Ammoniakachtige adem - kan voorkomen bij nierproblemen
• Heel penetrante, afwijkende geur met sloomheid of braken - kan passen bij een inwendig probleem dat snel aandacht vraagt
• Aanhoudende vieze geur met zwelling, wondjes of bloeden in de bek - kan ook op een lokale afwijking in de mond wijzen

Het gaat hier niet om een diagnose op geur alleen. De combinatie van geur, gedrag en andere klachten bepaalt hoe dringend het is. Zeker bij oudere katten is het verstandig om een aanhoudende slechte adem serieus te nemen en te letten op de Waarschuwingssignalen van een zieke kat.

Wanneer moet je met je kat naar de dierenarts?

Neem contact op met een dierenarts als de slechte adem langer aanhoudt dan een paar dagen, plots erg sterk is geworden of samengaat met andere klachten. Wacht ook niet af als je kat slecht eet, afvalt, kwijlt, bloed uit de bek heeft of duidelijk pijn lijkt te hebben tijdens het eten.

Een dierenarts kan beoordelen of het om tandsteen, ontstoken tandvlees, tandresorptie of een andere oorzaak gaat. Omdat veel problemen zich onder het tandvlees of bij de wortels afspelen, is alleen even in de bek kijken thuis meestal niet genoeg.

Hoe wordt slechte adem bij katten behandeld?

De behandeling hangt af van de oorzaak. Als gebitsproblemen de boosdoener zijn, is een professionele gebitsbehandeling vaak nodig. Daarbij worden tandplak en tandsteen verwijderd en kan de dierenarts beoordelen of er tanden of kiezen zijn die extra aandacht nodig hebben.

Bij diepere gebitsproblemen, zoals tandresorptie of ernstige ontsteking, kan aanvullend onderzoek nodig zijn. De behandeling richt zich dan niet op het maskeren van de geur, maar op het aanpakken van de bron van het probleem. Dat is belangrijk, want slechte adem verdwijnt meestal niet blijvend zolang de oorzaak aanwezig blijft.

Wat kun je zelf doen om slechte adem te helpen voorkomen?

Thuiszorg helpt vooral preventief en als ondersteuning na een gebitsbehandeling. Het belangrijkste is regelmatige mondverzorging op een manier die jouw kat accepteert. Meer algemene tips vind je in Hoe verzorg ik mijn kat.

• Laat je kat rustig wennen aan aanraking rond de bek
• Gebruik alleen producten die geschikt zijn voor katten
• Poets bij voorkeur regelmatig - idealiter dagelijks, maar een haalbare routine is beter dan forceren
• Plan periodieke gebitscontroles, zeker bij volwassen en oudere katten
• Let op veranderingen in eetgedrag en ademgeur, zodat je problemen vroeg opmerkt

Wil je direct aan de slag met poetsen? Volg het stappenplan: Tanden poetsen bij je kat (stappenplan).

Gebruik geen tandpasta voor mensen. Die is niet geschikt voor katten. Forceren werkt meestal averechts: een rustige opbouw geeft op de lange termijn meer kans op succes.

Slechte adem bij een kitten of oude kat

Bij een kitten kan tijdelijk een wat afwijkende adem voorkomen tijdens het wisselen van de tanden. Dat hoort wel snel weer te verbeteren. Blijft de geur sterk aanwezig, of zie je pijn, slecht eten of zwelling, laat dan ook een jong dier nakijken.

Bij een oudere kat verdient slechte adem extra aandacht. De kans op gebitsproblemen neemt toe met de leeftijd, en ook andere gezondheidsproblemen komen op latere leeftijd vaker voor. Juist daarom is een stinkende adem bij een senior kat geen klacht om lang te negeren, ook niet als je kat verder nog de kenmerken van een gezonde kat lijkt te hebben.

FAQ

Waarom stinkt de mond van mijn kat?

Meestal door gebitsproblemen zoals tandplak, tandsteen of ontstoken tandvlees. Soms is een afwijkende geur een signaal van een ander gezondheidsprobleem. Vooral als de geur plots verandert of samenkomt met slecht eten, afvallen of veel drinken, is controle verstandig.

Wat kan ik doen als mijn kat niet goed ademt?

Als je bedoelt dat de ademhaling moeilijk, snel, luid of benauwd klinkt, dan gaat het niet alleen om slechte adem maar mogelijk om een spoedsituatie. Neem in dat geval direct contact op met een dierenarts. Een vieze geur uit de bek en benauwd ademhalen zijn niet hetzelfde en vragen om een andere beoordeling.

Wat kun je katten met een slechte adem geven?

Geef niet zomaar iets om de geur te verdoezelen. Bij katten met slechte adem is het belangrijker om de oorzaak te laten vaststellen. Alleen producten gebruiken die speciaal voor katten bedoeld zijn is verstandig. In sommige gevallen kan ondersteuning van de darmflora helpen; lees de Probiotica voor katten: complete gids.

Dit artikel werd geschreven door Jelle Engels.